Eskertkishterdi qorǵaý úshin memlekettik mekeme bolýy qajet ekenin aıtqan ortalyq basshysy bul olardy qarjylandyrýdy jeńildetetinin de jetkizdi.
«Osy oraıda, respýblıkalyq deńgeıde úsh qoryq ashyldy. Bul úlken jetistik. Onyń ishinde, alǵashqysy – Saraıshyq, ekinshisi – jylqy maly alǵash qolǵa úıretilgen jer ekenin búkil álem moıyndaǵan Soltústik Qazaqstandaǵy Botaı. Úshinshisi – Bozoq», — dedi ol.
Sondaı-aq spıker jobanyń tuńǵysh ret jalpyulttyq deńgeıde iske asyrylyp jatqanyn aıtty. Elimizdegi árbir aýylda, elde myńjyldyq tarıhy bar qasıetti jerler burynnan bar. Bul joba sonyń bárin bir júıege keltirý maqsatynda qolǵa alynǵan.
«Kıeli jerler arqyly el óz-ózin taný, tarıhyn, dástúrin tanýdyń mańyzyn túsinedi. Týrıstik saparmen sol jerlerdi aralap shyqqanda batystaǵy aǵaıyndar shyǵystaǵy qasıetti jerlerdi bilse, shyǵystaǵy aǵaıyndar ońtústiktegi jerlerdi bilse, sóıtip, búkil Qazaqstandaǵy qasıetti jerler bárine birdeı belgili bolsa, bul eldiń basyn qosady. Jobanyń negizgi maqsaty da osy», — dedi B. Ábdiǵalıuly.
Saraıshyqta otyz oryndyq jumys orny ashylady. Soltústiktegi Botaı mýzeı-qoryǵynda da otyz adamdyq jumys orny qurylmaq. Sol óńirlerdegi azamattar bul kıeli jerlerdi qysy-jazy kútip-baptap ustaıtyn bolady.
«Sonymen qatar búginde úsh jerde sapar ortalyqtary salynyp jatyr. Máselen, Almatydaǵy Tamǵaly tasqa barsańyzdar, ne kútip alatyn adam joq, ne kútýshi joq. Osy olqylyqty joıý maqsatynda sapar ortalyǵy sol jerde ashylady. Qalǵan ekeýi Otyrar jáne Ulytaýda ashylatyn bolady. Endigi jyly Saraıshyq qosylady, sóıtip jyl saıyn ınfraqurylym arta beredi», — dep málimdedi spıker.
О́ńirlerde kıeli jerler úshin qarajat bólinip jatyr. Mysaly, Shyǵys Qazaqstanda Berelge, qoryq retinde ashý kózdelgen Shiliktige qarajat bólinýde.
«Sóıtip, ár oblys óz óńirindegi týrızmdi damytýǵa óz úlesterin qosýda», — dep naqtylady ol.
B. Ábdiǵalıuly óńirlerde taǵy qandaı qasıetti jerlerdi qosýǵa qatysty talqylaýlar júrip jatqanyn aıtty. Maqsaty — eskerilmeı qalǵan kıeli jerlerdi esepke alý. Iаǵnı, kıeli jerler tizimi áli ózgerýi múmkin, bul jumystar jalǵasyn taba bermek.
«Kıeli jerlerdi anyqtaǵanda biz eskeretin negizgi krıterıılerdiń biri ol – ańyz. О́ıtkeni bizde tek qana mazarlar men úńgirler ǵana emes, sonymen qatar tas bar, sý bar, taý bar. Olardyń kóneligi emes, halyqtyń soǵan senip taǵzym etýimen, ańyzymen myqty», — dedi ol.
Eskertkishterdi qorǵaý týraly zańǵa «qasıetti nysandar» baby engizilse, zań qabyldanǵannan keıin zańdy túrde kıeli jerler qorǵaýǵa alynady.
«Arnaıy pasport jasalyp, bekitilgen memlekettik tizilimi bolady. Ondaı eskertkishterimiz memlekettik qorǵaýǵa alynady. Búgin kóptegen eskertkishterimiz memlekettiń qorǵaýynda. Memlekettik tizimge kirmegen, biraq el qasıetti dep tanyǵan eskertkishter de bar, solardy eskeretin bolamyz», — dep naqtylady Berik Ábdiǵalıuly.
